Kan je kiezen tussen faillissementsuitkering en werkloosheidsuitkering ?
Stel dat je na grondig onderzoek besluit dat je zowel recht hebt op een faillissementsuitkering als op een werkloosheidsuitkering. Na het vorig artikel weet je ongeveer hoeveel het ene en het andere opbrengt. Zoniet : zie bedrag faillissementsuitkering, zie bedrag werkloosheidsuitkering.
Helaas laat de wet niet toe dat je vrijelijk kiest voor het hoogste bedrag. Je mag de faillissementsuitkering in principe alleen maar krijgen als je geen recht hebt op werkloosheidsuitkering. Als je sociaal verzekeringsfonds zeker weet dat je aanspraak kan maken op iets anders dan de faillissementsuitkering, dan moet je dat andere sociale zekerheidsrecht opnemen. Een ander recht kan zijn : werkloosheid of ziekte-uitkering.
Hou ook rekening met het volgende :
- Weet dat je niet mag combineren : je moet kiezen tussen het ene of het andere.
- Weet ook dat je als je eerst je 12 maand recht op faillissementsuitkering opgebruikt, je daarna in principe nog in aanmerking kunt komen voor werkloosheidsuitkeringen, maar let goed op. Je vraagt dan een jaar later je vroeger recht op werkloosheidsuitkering weer op, en je hebt niet onbeperkt de tijd om dat recht op te vragen. 15 jaar is het maximum, maar soms ben je na 9 jaar al te laat.
Vraag je dan af of je gezondheid wel zo betrouwbaar is, en onderschat de weerslag van langdurige stress en de gevoelens van mislukking en maatschappelijke uitsluiting na faling niet. Na een faling is het risico op bijvoorbeeld depressie, hart- en vaatproblemen hoger. Dit is belangrijk omdat je vanuit een faillissementsuitkering niet makkelijk kunt overstappen naar een ziekteuitkering en vanuit werkloosheid wel.
Maak dan uit of je op eigen kracht werk (als werknemer of al zelfstandige) zult vinden, dan wel of je daar wat financiële of andere steun kunt bij gebruiken. Bij een faillissementsuitkering sta je er namelijk meer alleen voor, als uitkeringsgerechtigde werkloze kom je vlugger in aanmerking voor steunmaatregelen om werk te vinden.
Hecht je belang aan je pensioen ? Je faillissementsuitkering zorgt niet voor pensioenopbouw, werkloosheidsuitkering wel. 1 jaar maakt 1/45ste verschil uit op het totaal van je pensioen, of een kleine 2%.
Een leefloon van het OCMW mag je maar vragen nadat je alle andere rechten, dus ook dat op faillissementsuitkering uitgeput hebt. Als je zonder geld zit om van te leven omdat de goedkeuring van je aanvraag voor een sociale zekerheids uitkering (werkloosheid, ziekte of faillissement) lang uitblijft, dan mag je wel voorschotten vragen aan je OCMW. Het OCMW zal je wel een "subrogatie" laten tekenen, zodat ze die voorschotten rechtstreeks van de sociale zekerheid kunnen recupereren.
Zo, nu kun je kiezen met kennis van zaken.
Na je zelfstandigheid werkloosheidsuitkeringen bekomen ?
Wanneer heb je als ex-zelfstandige toch nog recht op werkloosheidsuitkering?
Als je een zelfstandige activiteit stopt uit noodzaak, bijvoorbeeld wegens gebrek aan rendement, is een ander inkomen nodig. Geen nood als je al een andere job hebt, maar wat als die op zich laat wachten ?
- Is er misschien recht op een werkloosheidsuitkering ?
- Als die er is, levert die meer op dan de faillissementsverzekering ?
Zoals je weet, tellen prestaties als zelfstandige niet mee om een recht op een werkloosheidsuitkering te openen.
Dit neemt niet weg dat een vroeger uitgeoefende loontrekkende activiteit of hoedanigheid, in sommige gevallen toch toegang geeft tot een uitkering wegens werkloosheid. De algemene regel is dat er
gedurende een referentieperiode een voldoende aantal dagen (afhankelijk van de leeftijd op het ogenblik van de uitkeringsaanvraag) als werknemer moet zijn gewerkt. Deze dagen moeten liggen in de periode die de zelfstandige activiteit
voorafgaat :
- Ben je jonger dan 36 op het moment van de aanvraag, dan moet je minstens 312 arbeidsdagen gewerkt hebben (zesdagenweek) in een referteperiode van 18 maanden.
- Ben je 36 tot 49 jaar op het moment van de aanvraag, dan moet je minstens 468 arbeidsdagen gewerkt hebben (zesdagenweek) in een referteperiode van 27 maanden.
- Ben je 50 of ouder op het moment van de aanvraag, dan moet je minstens 624 arbeidsdagen gewerkt hebben (zesdagenweek) in een referteperiode van 36 maanden.
Voorwaarden om de periode vóór je zelfstandigheid te laten meetellen :
Er zijn drie voorwaarden :
1) na stopzetting van de zelfstandige activiteit, is het loontrekkend verleden niet te veraf. Je mag in principe maximaal 15 jaar lang zelfstandige geweest zijn. Omwille van een overgangsbepaling in de wet is die termijn tijdelijk nog wat korter. Als een ex-zelfstandige zijn werkloosheidsuitkering aanvraagt na 1/8/2011 mag hij/zij maximaal 13 jaar zelfstandige geweest zijn. Na 1/8/2012 wordt dat 14 jaar en pas vanaf 1/8/2013 wordt dat 15 jaar.
2) je hebt lang genoeg in de periode voor je zelfstandigheid (zie algemene regel hierboven)
3) je vroegere werkgever moet attesteren dat hij je niet opnieuw wil tewerkstellen. Zonder zo'n bewijs kun je een tijdje zonder werkloosheidsuitkering gezet worden als boete.
Zie ook :
Waarschuwing
De werkloosheidsverzekering is zeer ingewikkeld. Voor nazicht van je recht of voor een berekening van het bedrag, wend je tot de
hulpkas voor werkloosheidsverzekering of tot een vakbond naar keuze.
Starters krijgen beter vangnet
Wachttijd voor zelfstandigen gelijk aan die voor werknemers
Tussenstap laat met genoegen weten dat de discriminatie tussen jonge ondernemers en werknemers voor de berekening van de wachttijd is afgeschaft. Jonge zelfstandigen die hun activiteit kort na de start moeten stopzetten, krijgen voortaan even snel toegang tot een wachtuitkering.
De federale overheid wil naar verluidt het ondernemerschap opnieuw aantrekkelijk maken.
Tot 30/6/2008 telden de dagen van zelfstandige activiteit niet mee voor de wachttijd wanneer er een einde komt aan die activiteit. De dagen als werknemer tellen wel mee. De wachtperiode varieert tussen de 155 en de 310 dagen en tijdens deze periode heeft de pas afgestudeerde geen recht op een wachtuitkering. Vroeger, voor 1/7/2008, moest een ondernemer die onmiddellijk na zijn studies startte als zelfstandige, nog zijn volledige wachttijd uitzitten vooraleer hij recht opent op een werkloosheidsuitkering. Hij moet dus veel langer wachten op zijn rechtmatige uitkering dan een werknemer in dezelfde situatie.
Goed om weten is dat wie voor zijn 30ste verjaardag nog moet terugvallen op werkloosheidsuitkeringen na een zelfstandige activiteit die aansloot op zijn studies dank zij deze maatregel in geval van nood veel sneller aan een vervangingsinkomen geraakt.
Op 15/7/8 verscheen in het Belgisch Staatsblad het
Koninklijk Besluit (doc, 27 KB) van 9 juli 2008 dat deze positieve stap invoert. De maatregel treedt in werking vanaf 1 juli 2008 en geldt voor alle jongeren die vanaf juni 2008 zijn afgestudeerd.
Hoeveel werkloosheidsuitkering krijg ik na minstens 6 maand en maximum 15 jaar zelfstandigheid ?
In vorig item hadden we het over de voorwaarden om een vroeger opgebouwd recht op werkloosheidsuitkering weer op te nemen na een zelfstandige activiteit. Dit stukje geeft meer uitleg over het bedrag van die heropgeviste werkloosheidsuitkering, want als gefailleerde moet er soms gekozen worden tussen een faillissementsuitkering of een werkloosheidsuitkering.
Nieuw vanaf 1/2/8
Tot 1/2/8 maakte de RVA een onderscheid tussen a) zelfstandigen die eerst minstens 1 dag werkloos waren vooraleer zelfstandig te worden en b) diegenen die hun job als werknemer opgezegd hebben en zonder eerst werkloosheidsuitkeringen te laten toekennen meteen zelfstandig werden. Eerstgenoemden kregen meestal meer werkloosheidsuitkeringen (na stopzetting van de zelfstandige activiteit) dan laatstgenoemden).
Het feit of je werkloos was bij de aanvang van je zelfstandige activiteit of naadloos overstapte van werknemerschap naar zelfstandigheid heeft sedert 1/2/8 geen invloed meer op het bedrag van de werkloosheidsuitkering waar je als zelfstandige na stopzetting van de zaak kunt op terugvallen.
De nieuwe regeling gaat in voor al wie vanaf 1/2/2008 in de geschetste omstandigheden een aanvraag voor werkloosheidsuitkeringen indient. Het loon dat in aanmerking komt voor de bepaling van het bedrag van de werkloosheidsuitkering is wel dat van de laatste periode van 4 weken met prestaties als werknemer, gelegen in de referteperiode. De referteperiode is de periode waarbinnen een prestatie als werknemer moet worden bewezen om recht op werkloosheidsuitkering te openen. Dat loon wordt aan de hand van de toenmalige omzettingsbarema’s vertaald in een bedrag aan werkloosheidsuitkeringen. Dit zou praktisch altijd hoger liggen dan het bedrag afgeleid van het minimumloon. Dit betekent dus dat sedert 1/2/8 de terugvalpositie van een zelfstandige inzake werkloosheidsrechten verbeterd is.
Dat betekent ook dat het na een faillissement niet eenvoudig is om uit te maken welk bedrag het grootste is : je eventuele recht op werkloosheidsuitkeringen of je recht op faillissementsuitkering. Alletwee de rechten samen ontvangen gaat niet, er moet gekozen worden voor het een of het ander. Praktische raad is dan ook om beiden tegelijkertijd aan te vragen, zodat het recht niet wegvalt wegens laattijdigheid, en zodra gekend is welk bedrag aan werkloosheidsuitkeringen er beschikbaar wordt, je keuze voor het een of het ander kenbaar te maken aan beide uitbetalende diensten, met name vakbond of HVW enerzijds en je sociaal verzekeringsfonds anderzijds. Op 2/6/2009 zette jobat een
rekenhulp voor werkloosheidsuitkeringen op haar site. Deze link wordt enkel als inlichting aangeboden. Niet alle situaties zijn op die manier berekenbaar.
Wettelijke basis :
koninklijk besluit (doc, 23 KB) van 20/12/2007 tot wijziging van art 118 van het kb van 25/11/1991, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 30/1/8 op blz 5288. Het bijhorende
ministerieel besluit (doc, 26 KB) van 15 JANUARI 2008 tot wijziging van artikel 65 van het ministerieel besluit van 26 november 1991 houdende de toepassingsregelen van de werkloosheidsreglementering is ook op 30/1/8 gepubliceerd.
Werkloos en tegelijkertijd zelfstandige : een moeilijke combinatie
Af en toe bereikt tussenstap een vraag die verband houdt op de combinatie van werkloosheidsuitkeringen met een beroepsactiviteit als zelfstandige. Dit is een vraag die niet direct verband houdt met faillissement of met ondernemers in moeilijkheden, maar waar blijkbaar toch nogal wat ondernemers mee worstelen. Een begin van antwooord vonden we op de site van Zenito, een van onze stichtende organisaties. Klik hier voor de Zenito info - over dit onderwerp.
Heb je recht op leefloon ?
Wat?
Je bedrijf gaat failliet met als gevolg dat je nauwelijks nog inkomen hebt. Het OCMW (Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn) kan hier misschien soelaas bieden. Je kan er immers een leefloon (het vroegere bestaansminimum) aanvragen. Het leefloon is een minimuminkomen dat je kan worden uitgekeerd indien je op geen enkel ander inkomen recht hebt of indien je slechts een beperkt inkomen hebt dat onder dit minimum valt. Deze financiële steun heeft tot doel je terug in staat te stellen een zelfstandig leven te leiden.
Nobel initiatief van de regering, ware het niet dat de leeflonen zich nog steeds onder de armoedegrens bevinden, zelfs na de stijging van de bedragen vanaf januari 2008.
Leefloontrekkers komen ook in aanmerking voor tewerkstellingsmaatregelen uitgaande van het OCMW. Zo kan het OCMW je zelf tewerkstellen of aan het werk zetten in een bedrijf dat van het OCMW daarvoor een vergoeding krijgt. Op termijn kan je dan terugvallen op werkloosheidsuitkeringen.
Voor wie?
Niet iedereen komt in aanmerking voor een leefloon. Je dient aan een aantal voorwaarden te voldoen wat betreft nationaliteit, leeftijd, verblijfplaats, inkomsten, werkbereidheid en andere uitkeringen.
Belangrijk om weten is dat het leefloon werkelijk de laatste optie is. Het OCMW komt slechts tussen als er geen enkele andere bron van inkomsten voldoende oplevert om te leven. De meeste uitkeringen en beroepsinkomsten staan een leefloon dus in de weg. Zelfs
actieve zelfstandigen hebben recht om leefloon te bekomen als ze maar kunnen aantonen dat ze heel weinig verdienen.
Een gefailleerde heeft recht op een faillissementsuitkering gedurende 1 jaar. Daarna kan hij of zij dus nog beroep doen op leefloon.
Hoe en waar aanvragen?
Je doet een aanvraag bij het OCMW van de gemeente van je woonplaats. Dit kan zowel mondeling als schriftelijk. Bij een mondelinge aanvraag kan je best een bewijs vragen. Een schriftelijke aanvraag gebeurt best per aangetekend schrijven.
Wat gebeurt er na de aanvraag?
Na de aanvraag gaat een maatschappelijk werker over tot een sociaal onderzoek. Het doel hiervan is nagaan of je al dan niet voldoet aan alle voorwaarden. Je zal dus inlichtingen moeten verschaffen over de samenstelling van jouw gezin, jouw inkomsten,etc.
Welk bedrag?
Er zijn 3 mogelijke categorieën waartoe je kan behoren : samenwonende, alleenstaande of gezinshoofd. De maximumbedragen per maand veranderen regelmatig. Met volgende
link kun je de recentste bedragen vinden op een site beheerd door de overheid.
klik hier (pdf, 12 KB).